Uroczystość została zorganizowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, a partnerem wydarzenia był NSZZ „Solidarność” Region Podlaski.

Obchody upamiętniające działaczy opozycji antykomunistycznej rozpoczęły się od złożenia kwiatów przed pomnikiem błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki – kapłana, patrona „Solidarności” oraz symbolu walki o wolność, prawdę i godność człowieka w czasach PRL.

Dalsza część uroczystości odbyła się w sali widowiskowej Kina TON. Spotkanie rozpoczął zwiastun filmu w reżyserii Tomasza Łysiaka „Którzy ogień podsycą…”, opowiadającego o idei i historii odznaczenia Krzyża Wolności i Solidarności, osobach nim uhonorowanych oraz wartościach, które symbolizuje.

W uroczystości wzięli udział odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności, dawni działacze opozycji antykomunistycznej, przedstawiciele władz, samorządu, służb mundurowych, instytucji państwowych i stowarzyszeń, środowisk kombatanckich, przedstawiciele „Solidarności” oraz młodzież. Była to pierwsza okazja do zgromadzenia Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności z Podlasia oraz części województwa mazowieckiego, odznaczonych w latach 2011–2026. Celem spotkania było uczczenie dorobku „Solidarności” oraz oddanie hołdu jej twórcom i działaczom, którzy swoją postawą przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności i suwerenności.

List do uczestników uroczystości skierował Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. W swoim przesłaniu podkreślił znaczenie dziedzictwa opozycji antykomunistycznej oraz wyraził wdzięczność wszystkim, którzy przyczynili się do odzyskania przez Polskę wolności.

Wśród odznaczonych znalazł się mieszkaniec Sokółki – Bronisław Błahuszewski. Przez wiele lat był on pracownikiem PKS Sokółka, a w latach osiemdziesiątych aktywnie działał w NSZZ „Solidarność” w Sokółce. W marcu 1981 r. zachęcał pracowników lokalnych zakładów do udziału w strajku ostrzegawczym 27 marca 1981 r. W czerwcu 1981 r. był delegatem na Walny Zjazd NSZZ „S” Region Białystok, gdzie został wybrany członkiem Zarządu Regionu. Działalność w podziemnych strukturach związku kontynuował także po 13 grudnia 1981 r. Współpracował z grupą wydającą i kolportującą niezależne pisma, m.in. „Echo” i „Cień”, a także uczestniczył w kolportażu ulotek. Był inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa. Działalność opozycyjną prowadził do 4 czerwca 1989 r.

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 r. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r., przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Odznaczenie nadawane jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności oraz za działania na rzecz przestrzegania praw człowieka w PRL w latach 1956–1989.

KP

fot. IPN Białystok